ถ้านึกนึงการไปเที่ยวลาวตอนนี้ คนไทยส่วนใหญ่อาจจะนึกภาพออกแค่ "หลวงพระบาง" หรือไม่ก็ "เวียงจันทร์" เมืองหลวงของลาว จะมีบ้างที่จะไปลาวใต้ แถว "แขวงจำปาศักดิ์" สำหรับผู้ที่สนใจศิลปะ "ขอม" แต่สำหรับลาวภาคกลางยังไม่เป็นที่รับรู้ของนักท่องเที่ยวมากนัก เพราะไม่มีสถานที่ท่องเที่ยวอันโดดเด่น จะว่าไม่มีก็ไม่ใช่ แต่ยังไม่เป็นที่รู้จักแพร่หลายมากกว่า

ถ้าคนไทยจะรู้จักลาวภาคกลางก็คงรู้จาก "เขื่อนน้ำเทิน 2" ที่กำลังก่อสร้าง เพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าขายให้กับไทยนี่แหละ

ลาวภาคกลางอาจจะไม่มีวิถีอันงดงามในแบบ "หลวงพระบาง" หรือไม่มีศิลปะที่โดดเด่นเช่นลาวใต้ แต่จุดเด่นของลาวภาคกลางธรรมชาติที่สวยงาม ด้วยสภาพพื้นที่ที่เป็นภูเขาหินปูน ภูเขาละแวกนี้จึงมีรูปร่างแปลกๆ ชวนให้ตื่นตะลึงตามประสาคนไทยที่ไม่ค่อยเจอภูเขาลูกใหญ่

ภารกิจแต่ละวันประจำทริปนี้

วันแรก

ไปเที่ยวสวนยางพาราของเพื่อน ลาวภาคกลาง ตอนนี้รัฐกำลังส่งเสริมให้นักลงทุนหรือชาวบ้านที่ปลูกสวนยางพารากัน ค่าที่รัฐคิดว่าจะเป็นรายได้หลักของภาคกลางนอกจากรายได้ที่จะได้จาก "เขื่อนน้ำเทิน 2"

เพื่อนเล่าให้ฟังว่า ทางการเขาหวังกันมากว่ารายได้จากยางพาราและไฟฟ้าจะช่วยยกระดับชีวิตความเป็นอยู่ของชาวลาวภาคกลางให้ดีขึ้น

เขาอาจจะยังมองแค่แง่มุมดีๆของการพัฒนาในกระแสหลัก ถ้าไปลาวภาคกลางช่วงนี้จะได้เห็นนักลงทุนหรือชาวบ้านบุกเบิกพื้นที่สำหรับปลูกยางพารากันยกใหญ่ เป็นเราพอได้เห็นเข้าก็รู้สึกเสียดายป่าจัง เพราะป่าที่นั่นยังอุดมสมบูรณ์เหลือเกิน ขนาดที่สวนของเพื่อน เขาเล่าว่าศรัตรูที่ร้ายที่สุดของสวนตอนนี้ก็คือ "กวาง" เพราะกวางมันชอบกระโดดข้ามรั้ว ที่แม้จะสร้างขนาดสูงใหญ่ ก็ไม่อาจขวางมันได้ เข้าไปกินยอดยางพาราที่กำลังแตกยอดเป็นประจำ ทำให้ยางเสียหายอยู่บ่อยๆ

แต่ก็อย่างว่าด้วยความที่เขายังมีมากอยู่ก็อาจจะยังไม่เห็นค่าในตอนนี้ จะตัดป่าไปจนหมดเขาสักลูกสองลูก ก็ไม่ใช่เรื่องเสียหาย หากจะทำให้ประชาชนของเขามีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ในแบบที่เขาเชื่อกัน

หรือถ้าจะสร้างเขื่อนอีกสักสิบเขื่อนเขาก็อาจจะไม่มีปัญหาเรื่องที่ทำกินแบบคนไทย ค่าที่พื้นที่ว่างยังมีมาก จะอพยพชาวบ้านไปที่อื่นเขาก็ยังมีพื้นที่อุดมสมบูรณ์ให้ทำกินอยู่ดี ต่างจากไทย ที่พื้นที่ค่อนข้างจะมีจำกัด จะสร้างอะไรที ถ้าชาวบ้านเดือดร้อน ย่อมเป็นเรื่องยาวแน่ อย่างกรณีที่รู้ๆกันทั้งหลายนั่นแหละ

หมู่บ้านที่ชาวบ้านถูกอพยพจากการสร้าง"เขื่อนนำเทิน 2"

เท่าที่ดูด้วยสายตามีอยู่ประมาณ 3 หมู่บ้านด้วยกัน รัฐน่าจะช่วยสร้างบ้านให้ด้วย เพราะดูบ้านมีเสาและสังกะสีกันทุกหลัง ซึ่งเป็นบ้านที่มีมาตรฐานสูงกว่าบ้านคนลาวทั่วไป

ส่วนพื้นที่ทำกิน ก็ขึ้นอยู่กับแรงและความขยันของแต่ละคนจะบุกเบิกได้มากน้อยขนาดไหน เพราะละแวกนั้นยังเป็นป่าทึบอยู่ แต่ห้ามรุกเข้าไปในส่วนป่าสงวนนะ เพราะถึงจะมีพื้นที่ป่ามาก แต่ก็มีพื้นที่อนุรักษ์เหมือนกัน

แล้วก็มีกฎหมายห้ามตัดไม้ในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ด้วย แต่เรื่องเงินๆทองๆไม่เข้าใครออกใคร แม้จะมีกฎห้าม แต่ยังปรากฎว่าไม้เศรษฐกิจยังถูกลักลอบตัดอยู่ ก็ด้วยอำนาจสินบนและวิธีการลักลอบอันแยบยลของเหล่านายทุนนั่นเอง นายทุนค้าไม้จึงเป็นกลุ่มที่รวยที่สุดของคนลาว หากใครได้เป็นเห็นบ้านหรือสภาพความเป็นอยู่แล้วจะตกใจ ช่างแตกต่างจากมาตรฐานความเป็นอยู่ของชาวบ้านราวฟ้ากับเหวจริงๆ

เดี๋ยวคราวหน้ามาพูดถึงภารกิจของวันอื่นๆดูบ้าง